منقضى مىشود مدخليتى في الجملة دارند واز مال فانى دنيا ممكن است كه ميراثي از ايشان به أو برسد كه در حيات فانى شايد از آن منتفع گردند ، ودو پدر روحاني كه پيغمبر وامام است سبب حيات معنوي ابدى آخرت مىشوند به سبب ايمان ومعرفت وعبادت كه موجب نعيم ابدى بهشت مىگردند ، وميراثي كه از ايشان مانده حكمتهاى رباني است كه اثر آنها ابد الآباد با نفس هست ، پس حقّ ايشان عظيم‌تر وحقّ رعايت ايشان أولى خواهد بود ؛ وامّا به حسب لفظ خود ترجيحى ندارد زيرا كه اطلاق والدين بر والد ووالده تغليبا مجاز است ، وبنابراين تأويل در لفظ والد واطلاق آن بر والد روحاني تجوّزى شده واحد تجوّزين أولى از ديگرى نيست با آنكه آن مرجّحات معنويّه كه مذكور شد از آن طرف هست ؛ ودفع اشكالات وارده بر حديث را در كتاب « بحار الأنوار » ذكر كرده‌ايم « 1 » . ودر تفسير فرات از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است در تأويل قول حق تعالى وَلا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً « 2 » كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وعلي بن أبي طالب عليه السّلام والدانند ، وبه ذي القربى مراد حسن وحسين عليهما السّلام‌اند « 3 » . ودر تفسير امام حسن عسكرى عليه السّلام مذكور است در تفسير قول حق تعالى وَإِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً « 4 » كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم فرمود كه : بهترين والدين شما وسزاوارترين آنها به شكر شما ، محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وعلي عليه السّلام‌اند . وعلي بن أبي طالب عليه السّلام فرمود : شنيدم از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم كه : من وعلى دو پدر اين امّتيم ، وحقّ ما بر ايشان عظيمتر است از حقّ پدر ومادر ولادت ايشان زيرا كه ما خلاص مىكنيم ايشان را اگر أطاعت ما بكنند از آتش جهنم ومىرسانيم ايشان را بسوى بهشت كه دار قرار است وملحق مىگردانيم ايشان را از بندگى شهوات به بهترين آزادان . وحضرت فاطمه عليها السّلام فرمود : دو پدر اين امّت محمد وعلى عليهما السّلام است كه راست

--> ( 1 ) . بحار الأنوار 23 / 270 . ( 2 ) . سورهء نساء : 36 . ( 3 ) . تفسير فرات كوفي 104 . ( 4 ) . سورهء بقره : 83 .